Zgodnie z art. 560 § 1 KC, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie.
Obniżenie ceny ma na celu przywrócenie równowagi ekonomicznej (ekwiwalentność świadczeń) między stronami umowy. Obniżenie ceny rekompensuje fakt, że w majątku kupującego znalazł się przedmiot o niższej wartości niż początkowo kupujący zakładał. Obniżenie ceny nie wyłącza prawa kupującego do żądania odszkodowania za szkody, które powstały w jego majątku w związku z wadą.
Jak wynika z art. 566 § 1 KC, jeżeli z powodu wady fizycznej rzeczy sprzedanej kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny, może on żądać naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady, choćby szkoda była następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności, a w szczególności może żądać:
- zwrotu kosztów zawarcia umowy,
- kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy, oraz
- zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów.
Nie uchybia to przepisom o obowiązku naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
W sytuacji, gdy kupujący obniżył cenę z powodu wad rzeczy sprzedanej, ustawodawca przyznaje mu dwa roszczenia:
- odszkodowanie w granicach tzw. ujemnego interesu umownego;
- roszczenie o naprawienie szkody na zasadach ogólnych.
Do odszkodowania w granicach tzw. ujemnego interesu umownego zalicza się wydatki i koszty, które kupujący poniósł w zaufaniu, że umowa zostanie wykonana prawidłowo, a które okazały się bezcelowe ze względu na wadę rzeczy, m.in. koszty zawarcia umowy, koszty odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim kupujący nie odniósł z nich korzyści.
Sprzedawca odpowiada za naprawienie tego rodzaju szkody na zasadzie ryzyka.
Roszczenie o naprawienie szkody na zasadach ogólnych dotyczy szkody rzeczywistej i utraconych korzyści (np. wada rzeczy spowodowała przestój w firmie, a w konsekwencji utratę ważnego kontraktu). Kupujący, aby skutecznie dochodzić naprawienia pełnej szkody, musi wykazać fakt nienależytego wykonania umowy przez sprzedawcę, wysokość poniesionej szkody oraz adekwatny związek przyczynowy pomiędzy nienależytym wykonaniem umowy z wadami a szkodą. Odpowiedzialność sprzedawcy na zasadach ogólnych obejmuje swoim zakresem to wszystko, co kupujący uzyskałby, gdyby umowa doszła do skutku i była prawidłowo wykonana, oraz szkody, których kupujący uniknąłby, gdyby rzecz nie była wadliwa (tzw. odszkodowanie w granicach pozytywnego interesu umownego).
Należy pamiętać, iż na podstawie omówionych wyżej przepisów KC kupujący nie może żądać na zasadach ogólnych odszkodowania obejmującego koszty usunięcia wad rzeczy, czy kosztów nabycia nowej rzeczy bez wad, ponieważ obniżenie ceny zawiera już tego rodzaju koszty.