Ryzyko rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę z powodu wyczerpania okresu zasiłkowego

Pracodawcy często pytają jakie jest ryzyko rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę z powodu wyczerpania okresu zasiłkowego, przed upływem pierwszych 3 miesięcy pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Poniżej wyjaśniamy tę kwestię.

Zgodnie z art.  53 § 1 pkt. 1) Kodeksu pracy (KP), pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:

• dłużej niż 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
• dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.

Podstawową przesłanką uprawniającą pracodawcę do rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy bez wypowiedzenia, w trybie art.  53 § 1 pkt. 1) KP, jest niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby, ponad wskazane powyżej okresy.

Powszechnie przyjmuje się, że wskazany powyżej zakaz rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, w trybie art. 53 § 1 KP, rozciąga się także na pierwsze 3 miesiące pobierania przez pracownika świadczenia rehabilitacyjnego, choćby pracownik nie mógł wobec pracodawcy wykazać się korzystaniem z tego świadczenia bezpośrednio po okresie pobieranego zasiłku chorobowego.

Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę z pracownikiem bez wypowiedzenia, w trybie art. 53 § 1 KP, w okresie między wyczerpaniem prawa do zasiłku chorobowego a rozstrzygnięciem ostateczną decyzją organu rentowego w przedmiocie świadczenia rehabilitacyjnego jest zgodne z prawem, chyba że z decyzji ZUS wynikać będzie, iż w tym okresie pracownik miał prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II PK 245/08.

W ocenie Sądu Najwyższego, nie można pozbawiać pracodawcy prawa do rozwiązania umowy o pracę po upływie łącznego okresu pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego, jeżeli pracownik nie nabył prawa do świadczenia rehabilitacyjnego lub nie stawił się do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności. Przyjmuje się, że celem art. 53 KP jest umożliwienie pracodawcy rozwiązania umowy o pracę w razie przedłużającej się (długotrwałej) choroby pracownika. Przepis ten chroni pracownika przed rozwiązaniem stosunku pracy w okresie obejmującym łączny okres pobierania wynagrodzenia i zasiłku z tytułu choroby oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące po ustaniu okresu zasiłkowego.

W przypadku, gdyby pracodawca rozwiązał stosunek pracy z pracownikiem w trybie art. 53 § 1 pkt. 1) KP, to ocena zgodności z prawem jego działań w tym zakresie, będzie uzależniona od treści rozstrzygnięcia wniosku pracownika o przyznanie mu świadczenia rehabilitacyjnego.

Przyznanie pracownikowi prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od pierwszego dnia po dniu wyczerpaniu zasiłku chorobowego, będzie oznaczać bezprawność rozwiązania umowy, albowiem data ustania stosunku pracy wypadłaby wówczas w okresie objętym ochroną przewidzianą w art. 53 KP.

Tym samym, gdy postępowanie o zasiłek rehabilitacyjny trwa dłużej niż podstawowy okres zasiłkowy, to pracodawca podejmuje określone ryzyko naruszenia art. 53 KP, gdyż może się okazać, że pracownik uzyskuje dalszy zasiłek lub świadczenie rehabilitacje, przedłużające okres ochrony przed rozwiązaniem zatrudnienia bez wypowiedzenia.

Wówczas, po uzyskaniu wiadomości w tym zakresie od pracownika, pracodawca powinien podjąć działania zmierzające do wycofania swojego oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy, jako oświadczenia naruszającego przepisy prawa pracy.