Aktualnie coraz więcej osób i przedsiębiorców poszukuje sposobów na rozwiązanie konfliktów szybciej i taniej niż w tradycyjnym procesie sądowym. Właśnie temu służą tzw. pozasądowe metody rozwiązywania sporów (ang. Alternative Dispute Resolution – ADR), przy wykorzystaniu których warto rozwiązywać sprawy konfliktowe.
Czym są metody ADR?
ADR obejmuje różne procedury, których celem jest polubowne zakończenie sporu bez konieczności angażowania sądu. Do najczęściej stosowanych należą:
- mediacje – dobrowolny i poufny proces, w którym bezstronny mediator pomaga stronom znaleźć rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony;
- arbitraż – uproszczona forma „prywatnego sądu”, w której strony poddają spór pod rozstrzygnięcie arbitra (lub zespołu arbitrów);
- negocjacje – bezpośrednie rozmowy między stronami, często z udziałem prawników, lub negocjatorów, prowadzone w celu wypracowania kompromisu;
- postępowanie pojednawcze – procedura zmierzająca do zawarcia ugody jeszcze przed wdaniem się w spór przed sądem powszechnym;
- komisje koncyliacyjne – próba ugodowego rozwiązania sporu przez niezależnego i bezstronnego koncyliatora.
Dlaczego warto rozważyć ADR?
- szybkość – sprawy rozstrzygane są zwykle w ciągu kilku tygodni lub miesięcy, a nie lat;
- niższe koszty – brak wysokich opłat sądowych i długotrwałych postępowań;
- poufność – przebieg i wynik postępowania nie są podawane do publicznej wiadomości;
- elastyczność – strony mają realny wpływ na sposób rozwiązania sporu i mogą wypracować rozwiązanie „szyte na miarę”;
- zachowanie relacji – szczególnie istotne w sporach między partnerami biznesowymi lub w rodzinie.
Rola prawników w procesie ADR
Profesjonalne wsparcie prawnika jest niezwykle ważne na każdym etapie postępowania pozasądowego. Prawnik może:
- przeanalizować wszystkie aspekty konfliktu,
- pomóc dobrać odpowiednią metodę rozwiązania sporu,
- przygotować i przeanalizować propozycje ugody,
- reprezentować klienta w mediacji lub arbitrażu,
- zadbać, by zawarte porozumienie było skuteczne i bezpieczne prawnie.